1. Tổng quan
Bài viết hướng dẫn xác định thời điểm được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi đăng ký muộn, giúp cá nhân và doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, đảm bảo quyền lợi về thuế TNCN.
Người nộp thuế chưa đăng ký hoặc chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế vẫn có thể được tính giảm trừ khi thực hiện quyết toán thuế, nếu đáp ứng điều kiện đối với người phụ thuộc và thực hiện đăng ký giảm trừ theo quy định.
Đối với trường hợp người phụ thuộc thuộc nhóm được phép đăng ký tại thời điểm quyết toán, khoản giảm trừ có thể được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, thay vì chỉ tính từ tháng thực tế nộp hồ sơ đăng ký.
2. Quy định
Căn cứ theo quy định tại tiết d.4 điểm d khoản 1 và tiểu tiết c.2.3 tiết c.2 điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, được sửa đổi bởi khoản 6 Điều 25 Thông tư 92/2015/TT-BTC quy định như sau:
Các khoản giảm trừ
…
c.2) Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc
…
c.2.3) Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế và có đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Riêng đối với người phụ thuộc khác theo hướng dẫn tại tiết d.4, điểm d, khoản 1, Điều này thời hạn đăng ký giảm trừ gia cảnh chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế, quá thời hạn nêu trên thì không được tính giảm trừ gia cảnh cho năm tính thuế đó.
…
d) Người phụ thuộc bao gồm:
…
d.4) Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều này bao gồm:
d.4.1) Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
d.4.2) Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
d.4.3) Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
d.4.4) Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
…
3. Câu hỏi
Đầu năm 2026, một số cá nhân nộp thuế đăng ký người phụ thuộc là cha mẹ, vợ/chồng, con muộn. Ví dụ, đến tháng 03/2026 cá nhân mới gửi hồ sơ cho công ty để đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế.
Trong khi đó, cá nhân đã phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng người phụ thuộc từ tháng 01/2025 và trong năm 2025 chưa tính giảm trừ gia cảnh.
Vậy tháng 03/2026 cá nhân đăng ký người phụ thuộc thì có được tính giảm trừ gia cảnh từ tháng 01/2025 hay không?
4. Trả lời
Có thể được tính giảm trừ gia cảnh từ tháng 01/2025, nếu người phụ thuộc đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định và cá nhân thực hiện đăng ký giảm trừ khi quyết toán thuế năm 2025.
Theo quy định tại tiết c.2 điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, trường hợp trong năm tính thuế người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc thì khi thực hiện quyết toán thuế và có đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, người nộp thuế được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Vì vậy, nếu nghĩa vụ nuôi dưỡng phát sinh từ tháng 01/2025 và các điều kiện khác đều đáp ứng thì khi quyết toán thuế năm 2025, cá nhân có thể được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc từ tháng 01/2025.
Lưu ý: Không nên hiểu đây là việc công ty thực hiện khấu trừ lại thuế hàng tháng của năm 2025. Khoản giảm trừ cho các tháng chưa được tính trong năm được xử lý khi quyết toán thuế năm 2025.
Riêng đối với người phụ thuộc khác thuộc trường hợp quy định tại tiết d.4 điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thời hạn đăng ký giảm trừ chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế. Quá thời hạn này thì không được tính giảm trừ cho năm tính thuế đó.
Ngoài ra, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế.