Định mức nguyên vật liệu sản xuất (BOM)

Nội dung

1. Tổng quan

Bài viết hướng dẫn về tính năng Định mức nguyên vật liệu sản xuất (BOM – Bill of Materials) là lượng nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất một đơn vị sản phẩm/thành phẩm hoặc hoàn thành một quy trình sản xuất nhất định. Định mức nguyên vật liệu giúp doanh nghiệp kiểm soát tồn kho, tối ưu mua sắm, giảm thất thoát và kiểm soát chất lượng đầu vào.

Nội dung bài viết gồm: Cách khai báo và quản lý định mức nguyên vật liệu sản xuất (BOM).

2. Hướng dẫn thực hiện

Lưu ý: Chương trình cho phép thiết lập nhiều BOM cùng loại (sản xuất/thử nghiệm) áp dụng đồng thời cho một sản phẩm/biến thể có trạng thái Đang sử dụng.

2.1. Khai báo định mức nguyên vật liệu (BOM)

Bước 1: Tại mục Sản phẩm, NVL\ Chọn Định mức nguyên vật liệu\ Nhấn Thêm.

Bước 2: Khai báo thông tin chung và danh sách nguyên vật liệu cấu thành nên Định mức nguyên vật liệu (BOM):

Thông tin chung: Đây là khu vực bạn khai báo các thông tin tổng quan về định mức.

- Mã BOM*: Nhập mã định danh cho BOM.
- Tên BOM*: Hệ thống tự động sinh tên BOM theo quy tắc “BOM + Sản phẩm”.
- Sản phẩm*: Chọn sản phẩm áp dụng định mức này.
- ĐVT: Chọn Đơn vị tính cho sản phẩm.
- Số lượng: Nhập số lượng thành phẩm làm cơ sở để tính toán, thường là 1.
- Loại BOM: Chọn mục đích của định mức:
  - BOM sản xuất: Là định mức chính thức, được sử dụng cho hoạt động sản xuất hàng loạt.
  - BOM thử nghiệm: Là định mức nháp, dùng cho giai đoạn nghiên cứu & phát triển (R&D), sản xuất thử hoặc khi có sự thay đổi chưa được duyệt.
  - BOM gia công: Là định mức nguyên vật liệu dùng để đem đi thuê gia công.
- Trạng thái: Chọn Đang sử dụng để kích hoạt định mức này.
- Là BOM mặc định: Nếu tích chọn, chương trình sẽ ngầm định lấy BOM này để tính toán số liệu khi lập kế hoạch sản xuất tổng thể, kế hoạch nguyên vật liệu, hoặc kiểm tra nguyên vật liệu cho đơn đặt hàng của sản phẩm.
  - Chương trình ngầm định BOM khai báo đầu tiên là BOM mặc định.
  - Mỗi sản phẩm chỉ được phép có một BOM Sản xuất mặc định, một BOM Thử nghiệm mặc định và một BOM gia công mặc định.
Danh sách nguyên vật liệu: Đây là phần liệt kê tất cả các nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất ra sản phẩm.

- Nhấn vào nút [+ Thêm dòng].
- Nhập thông tin cho mỗi dòng: Nguyên vật liệu, Tên nguyên vật liệu, ĐVT, Số lượng, hao hụt nguyên vật liệu,…
- Tích chọn Là NVL chính: Nếu muốn xác định dòng NVL nào là NVL chính được sử dụng để sản xuất sản phẩm.
- Để xóa: Nhấn vào biểu tượng thùng rác ở cuối dòng tương ứng

Phụ phẩm: Nếu trong quá trình sản xuất, ngoài sản phẩm chính có phát sinh thêm các phụ phẩm, có thể khai báo tại đây.

Lưu ý: Đơn vị cần thiết lập có quản lý phụ phẩm mới thực hiện được thao tác thêm phụ phẩm.

Bước 3: Nhấn Lưu.

2.2. Quản lý danh sách định mức nguyên vật liệu (BOM)

Sau khi Lưu BOM sẽ thêm vào hệ thống, trên danh sách có thể:

Bước 1: Nhấn vào biểu tượng chiếc bút để thực hiện sửa định mức nguyên vật liệu (BOM):

Bước 2: Có thể xem lại danh sách các nguyên vật liệu của BOM thông qua chức năng Xem cấu trúc BOM:

Bước 3: Nhấn vào biểu tượng dấu ba chấm để thực hiện các chức năng: Nhân bản, Sử dụng/Ngừng sử dụng, In hoặc Xóa BOM:

Bước 4: Có thể Xuất ra Excel danh sách Định mức nguyên vật liệu (BOM) hoặc BOM kèm nguyên vật liệu để phục vụ nhu cầu sử dụng:

3. Lưu ý

Ứng dụng của việc thiết lập định mức nguyên vật liệu sản xuất (BOM), giúp:

Kiểm soát chi phí sản xuất: Việc xây dựng định mức NVL rõ ràng giúp doanh nghiệp xác định chính xác số lượng nguyên vật liệu cần thiết cho từng sản phẩm, từ đó kiểm soát chi phí đầu vào và hạn chế lãng phí. Hỗ trợ xây dựng giá thành sản phẩm sát thực tế hơn.
Quản lý tồn kho hiệu quả: BOM là cơ sở để lập kế hoạch mua hàng và kiểm soát lượng tồn kho, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất.
Tối ưu hóa quy trình sản xuất: Cung cấp thông tin sử dụng NVL hợp lý, đảm bảo quy trình sản xuất diễn ra liên tục, tránh ngắt quãng do thiếu vật tư.
Đảm bảo chất lượng sản phẩm: BOM quy định chính xác thành phần và tỷ lệ nguyên vật liệu sẽ giúp thành phẩm đồng nhất, đạt chuẩn chất lượng.
Là căn cứ kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguyên vật liệu trong sản xuất, phát hiện và xử lý bất hợp lý, lưu vết toàn bộ vật tư đã sử dụng cho mỗi sản phẩm, giúp truy xuất nhanh nguồn gốc, thuận tiện cho việc cải tiến, thay đổi khi cần thiết.
Nếu BOM đã được sử dụng xuất nguyên vật liệu/có phát sinh (bảng tính giá thành, lệnh sản xuất, kế hoạch sản xuất, …) khi nhấn xóa sẽ cảnh báo có phát sinh và không cho phép xóa. Chỉ có thể ngừng sử dụng hoặc xóa các phát sinh liên quan để xóa BOM.